Wat ik schilder? En waarom?

Het niet-voorspelbare: dat pakt nog steeds tragikomisch uit. En het niet-volmaakte, de imperfectie, dat is belangrijk. Geen doel op zichzelf maar een voorwaarde voor het slagen van een beeld. Mensen hebben naïeve idealen. Ze streven in het leven een soort perfectie na, zelfs de perfectie van het kwaad. Maar kijk om je heen. Vergelijk het schilderij met een boom, met buiten, velden, een regenbui. De werkelijkheid zit vol gaten. Mijn schilderijen kunnen niet zonder die gaten. Een schilderij mislukt wanneer die gaten bewust tegen elkaar worden afgewogen. Het slaagt pas wanneer ik associatief werk. De behoefte aan open plekken in een doek stuurt de gedachte. Soms werken die open plekken als ogen. Zo werken ze ook bij de mens. Een andere keer ontstaan er ingangen. Een doorkijkje of een sleutelgat gevuld met kleur. Of een wond. ‘De natuur’ heeft openingen, wonden. Dat is er een onderdeel van: zonder tussenruimte gaat het niet. Misschien klinkt dit abstract maar met abstractie heeft het niks te maken.

Mijn schilderijen zijn even concreet als een boomstronk. Want een boomstronk is volmaakt omdat hij onvolmaakt is. Een boomstronk is ook onvoorspelbaar. Ik denk dat onze manier van doen uiteindelijk volkomen onberekenbaar is. Dus moet een doek onberekenbaar zijn. Anders is het niet natuurgetrouw. Dat heeft weinig met chaos te maken. Meer met groei. Je begint met een figuur en eindigt met een sleutelgat. Je begint met een kinderverhaal en je eindigt met een rots. Of in ieder geval met iets dat de breuk in een rots laat zien, de breukvlakken, de scheuren. Of je begint met een vrouw die niet ligt maar ook niet staat. En je eindigt met een spel van vlekken die om haar heen zijn ontstaan en waarvan de betekenis niemand ontgaat, zonder dat die betekenis te verwoorden is. Zo gaat dat met schilders. En ook met figuren. Een grap die tragisch is. Een tragedie die grappig wordt. Een schilderij kan ook uit een ontkenning groeien. De ontkenning is concreet als een boom: “Ik wil vandaag geen kop schilderen”. De niet-kop heeft een kopachtige vorm maar de inhoud van een steen. Er ontstaan gaten omheen, iets van ogen. Maar het geheel is incompleet zonder anker. Een anker dringt zich op, wordt overboord geworpen. Klopt het wel? Wanneer ik de niet-kop-met-anker naar buiten draag en met een boom vergelijk, weet ik dat de boom wint. Dikwijls lijdt het schilderij een nederlaag. Maar af en toe ook niet.’